Bezoek aan Auschwitz en aan Assisi (2)

Een week na mijn bezoek aan Auschwitz, vertrokken we met honderden mensen van Sant’Egidio Rome naar Assisi. 30 jaar geleden riep paus Johannes Paulus II de vertegenwoordigers van de wereldreligies daar bij elkaar (in de stad van Franciscus van Assisi, de vredestichter) om te bidden voor de vrede, en te laten zien dat de religies een bron van vrede kunnen zijn in een wereld vol oorlog. In de 30 jaar daarna organiseerde de Gemeenschap van Sant’Egidio elk jaar een vervolg op deze bijeenkomst, elk jaar in een andere stad. Nu na 30 jaar werd deze interreligieuze vredesontmoeting weer gehouden in Assisi, de plaats waar het allemaal begon, en nu met een paus die Franciscus heet als één van de aanwezigen.

 

Voor en na de openingsceremonie (op zondag 18 september) ontmoette ik in de straatjes en op de pleintjes van Assisi vrienden van verschillende Sant’Egidio-gemeenschappen uit de hele wereld. Ook een goede vriend uit Amsterdam, de jonge theoloog Daan Savert, die zelf niet van Sant’Egidio is maar erg actief bezig met het thema religie, christendom, oorlog & vrede, en geweldloosheid, was naar Assisi gekomen, net als veel andere vrienden van de Gemeenschap van Sant’Egidio uit de hele wereld.

Een bijzondere spreker tijdens de openingsceremonie was de seculiere socioloog/filosoof Zygmunt Bauman (in de academische wereld bekend vanwege zijn boek ‘liquid modernity’), die de laatste tijd veel spreekt over het morele voorbeeld van paus Franciscus. De oosters-orthodoxe patriarch Bartolomeus was er, en de Italiaanse president Sergio Matarella kwam ook nog even kort langs.

Op maandag en dinsdag waren er allerlei paneldiscussies met de verschillende religieuze vertegenwoordigers over actuele thema’s als vluchtelingen, het klimaat, de stad Aleppo, journalistiek en oorlog, enz. (zie programma). Zelf bezocht ik een erg interessant panel over de ontwikkelingen in Tunesië sinds de arabische lente, vooral over de positieve rol van islam in het opbouwen van deze jonge democratie.

tunis

(panel Tunesië. zie ook hier)

Dinsdag kwam paus Franciscus langs. Hij ontmoette de vertegenwoordigers en lunchte met hen (hij zat aan tafel met o.a. de Armeense bisschop van Aleppo, en met Zygmunt Bauman). Daarna was er, zoals bij elke bijeenkomst in de geest van Assisi, het gebed voor de vrede van de verschillende religies. De christenen van verschillende tradities baden samen voor de vrede in de basiliek. Franciscus leidde het gebed, samen met oosters-orthodoxe patriarch Bartolomeus, anglicaanse aartsbisschop Welby, en syrisch-orthodox patriarch Mar Gregorios Ibrahim. Franciscus sprak tijdens dit gebed over de dorst van Christus aan het kruis en de dorst naar vrede in de wereld van vandaag; over het voorbeeld van Franciscus van Assisi en moeder Theresa en het luisteren naar de roep van de armen en die dorst naar vrede.

Hierna kwamen de verschillende vertegenwoordigers samen op het plein voor de slotceremonie. Een stokoude boeddhistische monnik vertelde over zijn aanwezigheid bij de eerste Assisi-bijeenkomst in 1986 en over hoe hij de afgelopen 30 jaar met andere monniken elk jaar ook in Japan een gebed voor de vrede heeft georganiseerd. Ook sprak een rabbijn, die Auschwitz heeft overleefd, over hoe Assisi laat zien dat vriendschap en samenleven in vrede tussen mensen van verschillende religies echt mogelijk is. Een vluchtelinge uit Aleppo sprak over haar ervaringen. Een indonesische moslim benadrukte hoe religie nooit een rechtvaardiging voor geweld mag zijn. En paus Franciscus zei in zijn toespraak duidelijk dat alleen de vrede heilig is, nooit de oorlog; hoe de onverschilligheid het grote gevaar is van onze tijd, en hoe belangrijk dialoog vandaag de dag is in de strijd tegen conflicten, geweld en oorlog. Iedereen, benadrukte Franciscus, kan een vredestichter zijn: vrede stichten is niet alleen iets voor politici en diplomaten.

 

 

Voor mij was het de tweede keer om dit mee te maken (de eerste keer was een jaar eerder, in Tirana, de hoofdstad van Albanië), maar nu zo vlak na mijn bezoek aan Auschwitz was het een heftig contrast, wat me liet zien hoe veel er mogelijk is – hoeveel hoop, en hoeveel wanhoop.

De bijeenkomst ‘Thirst for peace’ in Assisi was niet alleen een viering van de weg die is afgelegd de afgelopen dertig jaar, maar ook een begin. Het was de keus om verder te gaan en te groeien, en de aanwezigheid van Franciscus was een belangrijk teken en een aanmoediging. Het was een bemoediging, om verder te gaan met de dialoog, het vredeswerk, en de dienst aan de armen, van Libië en Irak tot de buitenwijken van de steden van Europa.

De volgende Assisi-ontmoeting, zoals elk jaar georganiseerd door de Gemeenschap van Sant’Egidio, zal volgend jaar (september 2017) plaatsvinden in Münster in Duitsland.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *