Boekreview: ‘la forza disarmata della pace’ (‘de ontwapenende kracht van de vrede’), Andrea Riccardi

Bij het uitbreken van de oorlog in Irak gingen er in de hele wereld miljoenen mensen de straat op om tegen de oorlog te demonstreren; met het voortslepen van de jarenlange burgeroorlog in Syrië lijken de stemmen voor de vrede bijna verdwenen. Wat is er met die passie voor de vrede gebeurd? Is oorlog normaal geworden? Deze en andere vragen vormen de aanleiding van het boekje ‘La forza disarmata della pace. Movimento, pensiero, cultura’ (‘De ontwapenende kracht van de vrede. Beweging, gedachte, cultuur’) van Andrea Riccardi, de stichter van de Gemeenschap van Sant’Egidio.

 

Vredestichten in onze tijd

Andrea Riccardi beschrijft het risico van de tijd waarin we leven, waarin oorlog, conflict en militaire interventie steeds vaker normale middelen lijken te zijn, maar die grote instabiliteit en problemen veroorzaken (o.a. de grootste vluchtelingencrisis die Europa heeft meegemaakt sinds de Tweede Wereldoorlog). We merken dat de oorlogen en conflicten van de anderen, ook ver weg, ons aangaan, consequenties hebben voor ons. Het is volgens Riccardi nodig om opnieuw een beweging, een denken, en een cultuur van de vrede op te bouwen. We moeten onze wereld met haar complexe conflicten en problemen beter begrijpen, omdat ideologische simplificaties geen oplossingen bieden. In het werk van het vredestichten hebben de religies, ook zeker het christendom, een belangrijke rol te vervullen.

In zijn boek bespreekt Riccardi de historische en culturele dimensies van de oorlogen, conflicten en het vredeswerk van de afgelopen eeuw en onze tijd. Bijzondere aandacht wordt gegeven aan het conflict in Syrië, het lot van vluchtelingen, en het samenleven van religies en bevolkingsgroepen in Europa. Hij gaat langs de grote voorbeelden van de vredestichters van de 20e eeuw, de politici, religieuze leiders, en denkers die bijgedragen hebben aan concrete successen in het beeïndigen van oorlogen en conflicten, en een cultuur en een manier van denken hebben opgebouwd die deze ervaring doorgeeft. De vrede, zegt Riccardi, is realistisch, wijs, en een teken van politieke intelligentie. Het is een cultuur van samenleven en conflicten oplossen in dialoog, die toekomst geeft aan een wereld die aan het teruggrijpen is op de logica van muren.

Riccardi maakt ook gebruik van de ervaringen van de Gemeenschap van Sant’Egidio, van het vredesakkoord van Mozambique dat in 1992 is ondertekend in Rome na twee jaar vredesgesprekken bemiddeld in het hoofdkwartier van Sant’Egidio, tot de jaarlijkse interreligieuzen vredesontmoetingen waar religieuze vertegenwoordigers uit heel de wereld met elkaar spreken over concrete problemen en conflictsituaties en waar een beweging van dialoog door wordt opgebouwd. Een beweging, een manier van denken, en een cultuur van vrede kan opnieuw worden opgebouwd en tot resultaten leiden, wanneer mensen op allerlei niveau’s en in verschillende situaties deze draad oppakken.

Voorbeelden en vruchten

We zien hier juist de afgelopen tijd de vruchten en verschillende voorbeelden van. Op maandag 19 juni werd bij Sant’Egidio in Rome een vredesakkoord ondertekend tussen de regering en de vele strijdende partijen van de Centraal Afrikaanse Republiek (de vrucht van door Sant’Egidio bemiddelde vredesgesprekken die begonnen na het bezoek van paus Franciscus aan Bangui in 2015). In augustus hielden 500 jongeren uit heel West-Europa van ‘Youth for Peace’, de jongerenbeweging van Sant’Egidio, hun jaarlijkse ontmoeting in de stad Barcelona. Tijdens die ontmoeting, net twee weken na de terroristische aanslag op de Rambla, herdachten zij daar de slachtoffers en lanceerden opnieuw hun inzet in de dienst aan de armen en het bouwen aan samenleving van vrede, in het bijzonder door jongeren van verschillende religies, overal in de steden van Europa waar ze vandaan kwamen. En op dit moment wordt in Münster de ontmoeting ‘Paths of peace’ gehouden, de jaarlijkse interreligieuze vredesontmoeting en gebed voor de vrede, waar gezocht wordt naar wegen van vrede. Een aantal bijzondere deelnemers dit jaar zijn o.a. bondskanselier Angela Merkel, de president van Niger Mahamadou Issoufou, en Al-Tayeb, de imam van de islamitische Al-Azhar universiteit van Caïro, maar bijvoorbeeld ook de Armeens-protestantse voorganger van Aleppo.

Het zijn voorbeelden van de vruchten van een vredesbeweging die opnieuw opgebouwd wordt, vooral ook onder jongeren, en die bestaat in concrete antwoorden en activiteiten. Er zijn successen en momenten van hoop, al zijn ze ook kwetsbaar (zoals het vredesproces tussen de regering en de rebellen in Colombia, waar paus Franciscus de afgelopen dagen op bezoek is geweest en hopelijk een nieuwe impuls heeft gegeven). Het boekje ‘la forza disarmata della pace’ van Andrea Riccardi biedt verdieping, verhelderende historische achtergrond, maar vooral hoop en motivatie dat het realistisch mogelijk is om aan de vrede te werken, van de buitenwijken van een stad tot aan de hoogste niveau’s van de geglobaliseerde wereld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *