Bericht uit Rome – aartsbisschop Oscar Romero heilig verklaard

monsenor_romero_colour

(Dit stukje schreef ik voor de rubriek ‘Bericht uit Rome’ van NicolaasNieuws, het parochieblad van de Nicolaasparochie in Amsterdam. Hieronder is het te lezen; de PDF van deze editie van NicolaasNieuws is hier te vinden – klik op ‘Kerst 2018′, download dan de PDF, zie p. 20-21)

Op zondag 14 Oktober werden hier in Rome paus Paulus IV en aartsbisschop Oscar Romero heilig verklaard door paus Franciscus. Een aantal dagen eerder sprak aartsbisschop Vincenzo Paglia, de postulator van het heiligverklaringsproces van Romero, tot een groep priesters uit Centraal-, en Zuid Amerika over Romero als ‘martelaar van het Tweede Vaticaans Concilie’. Hij vertelde over de band tussen paus Paulus VI en Romero in hun aandacht voor de armen: Paulus VI die in zijn encycliek Populorum Progressio de Kerk in de jaren na het Concilie opriep om de roep van de armen te horen, en Romero die als herder de armen verdedigde tegen het geweld in El Salvador, en daar uiteindelijk zijn leven voor heeft gegeven toen hij in 1980 aan het altaar werd vermoord. Een journalist uit El Salvador stelde toen een uitdagende vraag aan Paglia: “maar wordt Romero nu een heilige van bidprentjes en kaarsjes, of zal hij worden herinnerd zoals hij was?” Paglia antwoordde de journalist: “de heiligverklaring van Romero is een talent dat jullie hebben ontvangen. Gaan jullie het vrucht laten dragen, of in de grond begraven?”

Is Romero als heilige nu een ‘veilig’ figuur geworden? Dorothy Day zei eens over zichzelf: “Noem mij geen heilige. Op zo’n makkelijke manier wil ik niet aan de kant gezet worden.” Godfried Bomans schreef in zijn boek Van dichtbij gezien. Rome, Jeruzalem, Maastricht, Zundert (1969) over de gemeenschap der heiligen: ‘O, dat is prachtig. Maar hoe leg je dat uit zonder vervelend te worden?’ Bomans koos ervoor om te spreken over water. Zoals een transformatorhuisje onderaan de Niagara-waterval de kracht van het stromend water omzet in bruikbare energie, zo brengt de Kerk de woorden van Christus uit het evangelie bij de mensen. Maar vaak in de geschiedenis is het water in al die fonteintjes en pijpleidingen tot stilstand gekomen, bevroren. Over dat stilstaande water en die verstopte pijpleidingen kon Bomans ook wel met gevoel voor humor schrijven, bijvoorbeeld over de handel in religieuze artikelen (‘de normale paddestoelen op de boom van het geloof’) zoals de niet langer verkrijgbare ‘opwindpausjes’ die zijn vader voor hem meenam: ‘het kereltje had een sleutel in zijn rug en als je die opdraaide, dan gaf hij een kwartier lang de zegen. Eerst heel koortsachtig, alsof hij driftig vliegen wegsloeg, maar gaandeweg langzamer, tot hij uiteindelijk stopte. Maar het mooie was dit. Als hij dan uiteindelijk uitgewerkt op tafel stond, dan gaf mijn vader een klap en dan kreeg je tòch nog een slap zegentje. Ze zijn er niet meer. Het leven is vol teleurstellingen.’

Maar op een serieuze toon schreef Bomans ook over de noodzaak het water weer te laten stromen. De heiligen zijn daarbij de ‘ijsbrekers’ die de stroom weer op gang brengen – al kan deze stroom later weer opnieuw bevriezen. Zoals bij de heilige Ignatius van Loyola, schrijft Bomans, een heilige die terugging naar ‘soberheid, eenvoud en armoede’, maar boven zijn graf een ‘vulcanische eruptie van marmer, goud en edelstenen moest zien uitbarsten.’

Oscar Romero is een heilige die een voorbeeld laat zien van nabijheid met de armen. Dit is ook voor ons Nederlandse katholieken een talent om vrucht te laten dragen, en niet in de grond te begraven. Zodat de stroom die de heilige paus Paulus VI met Populorum Progressio op gang bracht, niet zal bevriezen.

(Afbeelding: Wikimedia Commons)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *