Bericht uit Rome: Pasen 2020 (‘Fratelli Tutti’)

(Dit stukje schreef ik voor de rubriek ‘Bericht uit Rome’ van De Pelikaan, het parochieblad van de Nicolaasparochie in Amsterdam. Voor Pasen 2020 was het thema: de encycliek ‘Fratelli Tutti’ van paus Franciscus.) 

Het Vaticaan heeft een nieuwe postzegelserie uitgebracht: je kan hier nu bij het postkantoor op het Sint Pietersplein postzegels kopen met afbeeldingen van de interreligieuze ontmoetingen van paus Franciscus. De serie heeft afbeeldingen van de ontmoeting van Franciscus en de rabbijn van de joodse gemeenschap van Rome, Franciscus en de leidingevende monnik van de boeddhistische gemeenschap van Thailand, Franciscus en een hindoeïstische leider in Sri Lanka, en Franciscus en de imam van de Al-Azhar universiteit van Cairo: Al-Tayeb.

Franciscus reisde in 2019 naar de Verenigde Arabische Emiraten, het eerste bezoek van een paus aan het Arabisch schiereiland, en ook de achthonderdste verjaardag van de vreedzame ontmoeting tussen Franciscus van Assisi en de Sultan van Egypte (bij Damietta, in 1219). Tijdens dit bezoek aan de Emiraten tekende Franciscus samen met Al-Tayeb een document over de ‘menselijke broederschap’, en de boodschap van dit document werd een belangrijke aanleiding voor Fratelli Tutti. Het mooie aan dit document van Franciscus en Al-Tayeb is dat het niet vol staat met mooie maar omslachtige woorden, zoals in sommige interreligieuze verklaringen of kerkelijke documenten, maar dat het de hartstochtelijke schreeuw is van twee vrienden, de paus en de imam; een schreeuw om broederschap in een verscheurde wereld.

In het achtste hoofdstuk van Fratelli Tutti, over de dienst aan de menselijke broederschap die de religies leveren, citeert Franciscus het meest hartstochtelijke deel van zijn en Al-Tayeb’s woorden:

“In naam van God die alle mensen met gelijke rechten, plichten en waardigheid geschapen heeft en die hen opgeroepen heeft om als broeders samen te leven…

In naam van het onschuldige menselijke leven dat God verboden heeft te doden, en bevestigend dat al wie één mens doodt daarmee de hele mensheid doodt en dat al wie één mens redt daarmee de hele mensheid redt…

In naam van de armen, noodlijdenden, behoeftigen en uitgestotenen…

In naam van wezen, weduwen, vluchtelingen en van alle mensen die uit hun huizen en van hun land verdreven zijn…

In naam van de ‘menselijke broederlijkheid’…

In naam van deze broederlijkheid die verscheurd wordt door politieke systemen, gekenmerkt door extremisme en verdeeldheid…

In naam van de vrijheid die God aan alle mensen gegeven heeft…

In naam van alle mensen van goede wil, die overal ter wereld aanwezig zijn…

In naam van God en van alles wat tot nu toe gezegd is verklaren wij hierbij te kiezen voor de cultuur van dialoog als weg…”

Nu ik deze woorden opnieuw lees in 2021 zijn ze actueler dan ooit. Het eind van de pandemie is nog niet in zicht, de lockdown is vermoeiend, gewapende milities hebben het Amerikaanse Capitool bestormd, er wordt ruzie gemaakt over de verdeling en verkoop van vaccins… meer dan ooit voelen we wat het betekent te leven in een wereld die menselijke broederschap mist, een wereld waarin de menselijke kwetsbaarheid moeilijk te dragen is vanwege de verdeeldheid. Maar een gebed als dat van Franciscus en Al-Tayeb schudt me weer wakker. Het helpt me om niet zonder voorstellingsvermogen te berusten in een treurige verdeelde wereld, maar om mijn voorstellingsvermogen te laten aanvuren met een verlangen naar barmhartigheid en menselijke broederschap, door de woorden van Fratelli Tutti, en ja, ook door de afbeeldingen op de nieuwe postzegels van het Vaticaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *