Helderheid en duidelijkheid boven alles?

Na het gedonder in de weken van de Synode over het Gezin over het thema van communie voor hertrouwd gescheidenen, was het na een aantal wat rustiger weken weer eens tijd voor een nieuwe controverse, blijkbaar (al konden de diehard cloak and dagger-fans hun hart ophalen aan de verdere ontwikkelingen van Vatileaks2, wat zo langzamerhand steeds meer op een soapserie aan het lijken is, inclusief pikante verleidingen en spannende intriges ).

Controverse

De communie was weer eens onderwerp van controverse, deze keer naar aanleiding van een opmerking van paus Franciscus tijdens een bezoek aan een protestantse (lutherse) kerk. Hierin benadrukte hij de rol van het geweten in de situatie van een niet-katholieke christelijke echtgenoot/echtgenote (zie Pope Francis stirs debate on Lutheran spouses of Catholics receiving Communion). In een artikel op katholieke website Aleteia verscheen later een interview met kardinaal Robert Sarah (Guinea) en bisschop Athanasius Schneider (Kazachstan) met een duidelijke verwerping van de opmerkingen van Franciscus. Sarah (prefect van de ‘congregatie voor de goddelijke eredienst en de regeling van de sacramenten’ @ het Vaticaan) zei o.a.: “Intercommunion is not permitted between Catholics and non-Catholics. You must confess the Catholic Faith. A non-Catholic cannot receive Communion. That is very, very clear. It’s not a matter of following your conscience.” En Schneider antwoordde o.a.: “This is not true. It does not respond to reality or to the Gospel. All the truths of the Catholic Church are the truths of the Gospel. And those Catholic doctrines which Protestants deny are against the Gospel. We have to speak clearly.” In andere opmerkingen benadrukten zij ook vooral helderheid en duidelijkheid.

 

Nuance

Inhoudelijk gezien is er denk ik niet zo heel veel aan te merken op de antwoorden van Sarah en Schneider, in de zin dat ze een uitleg geven van wat de katholieke leer zoal zegt over het onderwerp. Al kwam Amerikaanse blogger Gerg Kandra met een goede reactie over de wat meer genuanceerde aspecten van de katholieke leer over de mogelijkheid van uitzonderingen in bepaalde situaties. Sarah en Schneider zijn dus, alleen al in het licht van wat de katholieke leer daadwerkelijk omschrijft, sowieso al nogal eenzijdig.

Problematische houding

Maar het probleem is vooral hun houding, en de manier waarop ze spreken. Ze spreken alleen over helderheid en duidelijkheid. Hun grootste angst lijkt te zijn: onduidelijkheid. Het is een heel andere houding dan degene die paus Franciscus beschrijft in Evangelii Gaudium, paragraaf 49: ‘More than by fear of going astray, my hope is that we will be moved by the fear of remaining shut up within structures which give us a false sense of security, within rules which make us harsh judges’. Het punt is niet dat Franciscus de structuren en regels buitenboord wil gooien, maar de manier waarop we ze communiceren, waarop ze uitgevoerd worden, met welke houding, en de atmosfeer waarin we ze toepassen. Als Sarah en Schneider de boodschap van Evangelii Gaudium beter begrepen hadden, hadden ze ook dezelfde regels en principes kunnen uitleggen, maar met een hele andere toon. Door bijvoorbeeld op zijn minst ook te spreken over dat het een hele moeilijke situatie kan zijn wanneer partners niet samen ter communie kunnen; ook wanneer die situatie niet gaat veranderen en de regel op dezelfde manier van toepassing blijft, tenminste die erkenning, aandacht geven en begrip tonen voor wat het met mensen doet die in die situatie zitten.

Er is nog een lange weg te gaan voor de visie van Franciscus in Evangelii Gaudium meer vrucht zal dragen in de katholieke wereld. Maar het proces is al aardig in gang gezet.

 

(afbeelding boven: bisschop Athanasius Schneider. Afbeelding in tekst: kardinaal Robert Sarah)

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *