Internet zonder ziel: ISIS en de periferiën

Toen paus Benedictus XVI in 2009 zei dat we online aanwezig moeten zijn om het internet een ziel te geven (“without fear we must set sail on the digital sea … helping to give a soul to the Internet”) was het geen theoretische internet-theologie. Wat er kan gebeuren in de meer obscure hoeken van het internet, is o.a. te zien in het fenomeen van de foreign fighters van ISIS en het drama in het Midden-Oosten (en repercussies in Europa). Een situatie van jongeren in de periferiën van de grote geseculariseerde steden van West-Europa, genegeerd door de samenleving en aangesproken door een extremistische vorm van islam die niet in de lokale moskeeën recruteert maar online, keren deze samenleving, en de moskee (en dus ook hun ouders en de oudere generaties van Europese moslims) de rug toe om te bouwen aan een religieus gemotiveerd totalitarisme in Syrië en Irak.

De onderliggende problemen aan de wortel van ISIS zijn complex en de mogelijke antwoorden dus ook, maar een van de antrwoorden (al zullen bepaalde politici en bijbehorende bewegingen het een afschrikwekkend idee vinden) is niet zozeer minder moskeeën in Europa, maar meer. Extremistische islam verspreidt zich niet zozeer via moskeeën, maar via contacten die online gelegd worden, waarop ontmoetingen volgen in huizen van recruiters, niet in een moskee. Er zijn meer moskeën nodig, open huizen van gebed waar moslims van verschillende generaties en achtergronden elkaar kunnen ontmoeten. Maar vooral zijn er plekken nodig in de periferiën van de stad waar contacten gelegd worden en vriendschappen worden gebouwd tussen mensen van verschillende geloven, overtuigingen en achtergronden, waar mensen leren samenleven in vrede.

En het is nodig om het internet meer een plek te maken waar mensen in respect informatie uitwisselen en contact met elkaar leggen. Ook de laatste tijd heb ik weer veel voorbeelden gezien van laster, haat en racisme op internet – bijv. in onderlinge twitterdiscussies tussen conservatieve en progressieve amerikaanse katholieken in de weken van de Synode van het Gezin in oktober, maar bijv. ook in de racistische opmerkingen die regelmatig te horen zijn in de online nederlandse zwarte piet-dicussies.

Zowel online als offline zijn er periferiën van haat, afgunst, polarisatie, en genegeerde of buitengesloten minderheden, en zowel online als offline is er een grote behoefte aan mensen die verbondenheid en inclusiviteit brengen; mensen die het misschien niet met elkaar eens zijn maar die hun ideeën op een inhoudelijke en respectvolle manier uiten. Mensen die laten zien dat ze, in de stad en op het web, kunnen samenleven in vrede.

 

(zie ook deze eerdere blog: De paus en het internet: going on an adventure)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *