‘Jaar van de barmhartigheid’ (vanuit de marge)

Morgenochtend begint het ‘jaar van de barmhartigheid’, een jaar waarin paus Franciscus de katholieke kerk op een koers wil zetten van een concretere beleving van barmhartigheid als de kern van het katholieke geloof en de kern van de activiteit van katholieken in de wereld. Het jaar zal worden geopend met het openen van de ‘heilige deur’ van de Sint Pieter; maar vorige maand heeft Franciscus al de heilige deur van de kathedraal van Bangui geopend (zie foto hierboven), de hoofdstad van de door burgeroorlog verscheurde Centraal Afrikaanse Republiek, waar Franciscus op bezoek ging en daarmee de eerste paus in de recente geschiedenis werd die een oorlogsgebied bezocht.

Periferie

De betekenis van dit begin in Bangui heeft veel lagen. Ten eerste richtte Franciscus de aandacht op Afrika en vergeten oorlogen; ten tweede is het zijn illustratie van zijn boodschap om niet alleen iets voor de armen te doen maar ook naar hen te luisteren, omdat mensen in het centrum van de macht juist van hen zouden moeten leren. Het laat zijn visie zien voor de wereld en voor de kerk: we gaan dingen pas helder zien wanneer we kijken vanuit het perspectief van de periferie (tijdens deze reis naar Afrika lukte het de Gemeenschap van Sant’Egidio om de presidentskandidaten van de CAR bij elkaar te brengen voor een gemeenschappelijk appèl voor vrede).

Barmhartigheid

Franciscus beschreef zijn visie voor dit ‘jaar van de barmhartigheid’ in ‘Misericordiae vultus‘ (‘het gezicht van de barmhartigheid’). Hierin benadrukt hij o.a. het belang naar het luisteren naar de roep van degenen die lijden en bekritiseert hij de onverschilligheid van de rijken. Hij beschrijft het hart van geloven als het leren kennen van God als een barmhartige Vader, en verbindt het met de zorg voor degenen die lijden, en een barmhartige houding als de manier waarop katholieken actief moeten zijn in de wereld. Het is een houding die hij zelf liet zien in concrete gebaren die veel mensen raakten (zie de foto’s onderaan), en en visie die hij nu in allerlei lokale situaties aan het toepassen is (zoals tijdens zijn speech in Firenze tijdens de bijeenkomst van katholieken uit heel Italië afgelopen maand).

Marge

Met zijn begin van het jaar van de barmhartigheid in Bangui, CAR (“vandaag is Bangui het spiritueel centrum van de wereld”) daagt Franciscus mensen uit om vanuit de marge naar de wereld te kijken (dezelfde betekenis als zijn eerste bezoek buiten Rome aan het eiland Lampedusa om de aandacht te vestigen op de bootvluchtelingen in de Middellandse Zee, en zijn bezoek aan de VS via Cuba).Ook daagt hij mensen uit (niet alleen katholieken, maar ook mensen van andere overtuigingen) te werken aan het samenleven in vrede (zoals tijdens zijn bezoek aan Jeruzalem samen met een rabbi en een imam).

 

Helder

Sommige mensen, ook allerlei katholieke bloggers, die ontevreden zijn met de visie van Franciscus, proberen soms de aandacht af te leiden door te zeggen dat hij zo vaag en onduidelijk is, zo moeilijk te interpreteren en begrijpen, zulke dubbelzinnige uitspraken doet etc. Maar voor de armen is de boodschap van Franciscus glashelder. Afgelopen donderdag zat ik in de bioscoop voor de premiere van de film ‘Chiamatemi Francesco‘ over het leven van Franciscus in Argentinië (toen hij nog Jorge Bergoglio heette). Er zaten in totaal zes mensen in de zaal. Twee dagen daarvoor hield het Vaticaan en voor-premiere van de film voor duizenden daklozen, en zij waren uitzinnig van enthousiasme (hoorde ik van twee Franse vrienden die erbij waren, om een aantal bejaarden uit de buitenwijk van Rome te begeleiden).

Casino

Verder is het in Rome best rustig (dat wil zeggen, niet chaotischer dan normaal), ondanks alle berichten over terrorismedreiging in Europa van de afgelopen weken. Zoals Rome Reports een paar dagen geleden scherp opmerkte: “most Romans are more concerned about whether the city’s unreliable public transportation system will hold up with more tourists than they are about the possibility of a terrorist attack.” En zo is het maar net. Het gaat hier een gekkenhuis worden de komende tijd, ‘un casino’, zoals de Italianen zeggen. Maar wel een ‘bel casino’.

 

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *