Jacques Hamel

Op 26 juli 2016 werd in een klein frans dorpje in de buurt van Rouen de priester Jacques Hamel tijdens een eucharistieviering vermoord door twee geradicaliseerde islamitische jongeren. Een aantal weken later ging Jan de Volder, universitair docent ‘Religion, conflict and peace’ van de universiteit van Leuven en expert interreligieuze dialoog, op reis om vrienden en kennissen van Jacques Hamel te spreken en zo een persoonlijk beeld te krijgen van wie deze franse priester was. Hierover schreef hij een boekje in het Frans, wat snel werd vertaald in het Italiaans, Spaans, Portugees, Duits (een Engelse vertaling is nog in de maak) en in het Nederlands: ‘Martelaar. Leven en dood van de vermoorde priester Jacques Hamel’.

 

Jan de Volder beschrijft het leven van Jacques Hamel, van zijn jeugd en keuze voor het priesterschap, zijn dienstplicht in Algerije en hoe hij de oorlog daar overleefde, en zijn dienst als priester in de industriële buitenwijken en andere periferiën van het bisdom Rouen. De Volder beschrijft de eenvoud van het priesterlijk leven en dienst van Hamel, zijn geloof in het samen-leven in vrede in het bijzonder met moslims en zijn interesse in de interreligieuze dialoog van Johannes Paulus II in Assisi (Hamel was ook een vriend van de lokale imam, en gaf een deel van de grond van de parochie aan de lokale islamitische gemeenschap voor hun moskee). Er volgen persoonlijke beschrijvingen van zijn familieleden en parochianen (door deze collage van persoonlijke verhalen krijgt de beschrijving een soort Geert Mak-achtige klank). De Volder geeft een gedetailleerde beschrijving van het dagelijks leven van Hamel in Saint-Etienne-Du-Rouvray en van zijn laatste eucharistieviering en de moord, op basis van verhalen van de ooggetuigen. De intimiteit en het persoonlijk detail maken de vertelling extra aangrijpend.

Na het beschrijven van de moord op Hamel beschrijft Jan de Volder de eerste reacties van de katholieke bisschoppen in die dagen, van paus Franciscus, en van de honderdduizenden op dat moment rond paus Franciscus verzamelde jongeren op de Wereldjongerendagen in Krakau. De Volder benadrukt het vreedzame karakter van de reacties, zowel in de katholieke hierarchie als onder de jongeren op de Wereldjongerendagen, over hoe het verdriet samenging met een duidelijke keuze voor vrede, zonder haat of de logica van vergelding. De terugkerende verwijzingen naar het gedeelte uit het Evangelie over het niet vergelden van kwaad met kwaad en het niet beantwoorden van vervolging met geweld, krijgen ruime aandacht. De Volder legt uit hoe dit een teken is van hoe de geest van het Tweede Vaticaans Concilie en van de vredesontmoetingen van Assisi hun vrucht hebben afgeworpen in de katholieke kerk, ook in de kerk van Frankrijk. Zoals Andrea Riccardi schrijft in het voorwoord: ‘De Kerk van priester Jacques, van Johannes Paulus II en van paus Franciscus blijft geloven in de kunst van het samen-leven in vrede en wederzijds respect, een vaardigheid die dagelijkse dialoog veronderstelt. (…) Het bewijst hoezeer de jaren van constante dialoog niet vergeefs zijn geweest.’

De Volder geeft ook bijzondere aandacht aan de reactie van moslims in Frankrijk en elders in Europa, hoe duizenden moslims in Frankrijk en Italië katholieke vieringen bezochten als teken van solidariteit en samen-leven in vrede. Dit maakt het boek niet alleen een ontroerende beschrijving van het leven van deze eenvoudige, dienstbare en zeer menselijke en vredelievende Franse priester, maar ook een inspirerende hulp in het omgaan met de schok van het terroristisch geweld zonder te vervallen in haat, vergelding, en de verleiding van een godsdienstoorlog (dat waar IS juist op uit is). Door middel van dit boekje laten het leven van Jacques Hamel en het getuigenis van de Franse kerk, de Franse moslims en van paus Franciscus ons zien dat het samen-leven in vrede van christenen en moslims (en niet-gelovigen) ook mogelijk is in een door terrorisme geteisterd Europa – sterker nog, dat dit de enige weg naar de toekomst is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *