‘Gesù, porta della misericordia’ (‘Jezus, deur van de barmhartigheid’) – Vincenzo Paglia. Boekreview.

Gesu_porta_della_misericordia_Vincenzo_Paglia

In ‘Gesù, porta della misericordia’ (‘Jezus, deur van de barmhartigheid’) schrijft de Italiaanse aartsbisschop Vincenzo Paglia, naar aanleiding van het ‘jaar van de barmhartigheid’ van paus Franciscus, over de betekenis van de barmhartigheid in de wereld van vandaag. Hij laat de evangelische kern van dit ‘heilig jaar’ zien (dat op 8 december begon toen paus Franciscus de ‘heilige deur’ van de Sint Pieter opende) door de centrale rol van de barmhartigheid in de boodschap van Jezus uitgebreid uit te leggen. Ook verbindt hij dit met de sociale uitdagingen dieiedereen tegenkomt die de barmhartigheid in al haar concreetheid wil uitvoeren. Ook zijn er veel pagina’s met afbeeldingen van kunstwerken over de gelijkenissen en de werken van de barmhartigheid. Het boek is een hulp om te begrijpen wat de gebeurtenis van het ‘jaar van de barmhartigheid’ betekent, en helptook om dit in de praktijk te brengen.

YOM

Het jaar van de barmhartigheid

Buiten de katholieke wereld is het ‘jaar van de barmhartigheid’ denk ik niet echt bekend. Binnen de katholieke wereld is het vooral een ding voor binnen de katholieke wereld. Dit laatste is vooral erg jammer, want dit betekent dat een essentieel deel van dit jaar mist in de beleving van de katholieken. Het boek van Vincenzo Paglia laat zien hoe een beleving van dit ‘jubeljaar’ eruit ziet die ook naar buiten treedt, buiten de katholieke wereld.

Vincenzo Paglia begint met de Joodse wortels van het ‘jubeljaar’, en legt vooral de nadruk op de sociale dimensies ervan – bevrijding van slaven, kwijtschelding van schulden, rust voor de akkers. Hierna vertelt hij hoe het idee van het ‘jubeljaar’ deel is geworden van het christendom, als een cruciaal moment voor het vernieuwen van het hart en van het leven. Dan gaat hij naar de kern van de bedoelingen van paus Franciscus voor dit ‘heilig jaar’ als het leren leven van de barmhartigheid zoals God de Vader barmhartig is, een barmhartigheid die zich vooral uit in liefde voor de armen en bevrijding van de onderdrukten, zoals in de door Franciscus cruciale bijbeltekst: ‘De Geest van de Heer rust op mij, want hij heeft mij gezalfd. Om aan armen het goede nieuws te brengen heeft hij mij gezonden, om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken en aan blinden het herstel van hun zicht, om onderdrukten hun vrijheid te geven, om een genadejaar van de Heer uit te roepen.’ (Lucas 4:18-19).

Vincenzo Paglia beschrijft het beeld van een wereld zonder barmhartigheid, waar individualisme te vinden is in een woestijn van een gebrek aan naastenliefde met als gevolg eenzaamheid en geweld, naast het beeld van een religieus individualisme waarin de sociale dimensie van de verlossing vergeten wordt. Hij beschrijft de noodzaak van een jaar van de barmhartigheid niet alleen als een vernieuwing van het geloof, maar ook als het vinden van een toekomst voor de mensheid, na al het geweld van de twintigste eeuw, nu aan het begin van het derde millenium. Dan begint hij een groot deel van het boek met besprekingen van gedeelten uit de Bijbel, met daarin de nadruk op de centrale rol van de armen in de Bijbelse booschap over de barmhartigheid. Dit doet hij in drie gedeelten: een gedeelte over de gelijkenissen van de barmhartigheid, een gedeelte over de lichamelijke en geestelijke werken van barmhartigheid, en een gedeelte over de woorden van Jezus aan het kruis.

Vincenzo-Paglia

De gelijkenissen en de werken van barmhartigheid

In het gedeelte ‘het evangelie van de barmhartigheid’ becommentariëert Vincenzo Paglia de gelijkenissen van Jezus over de goede herder, de verloren zoon, en de barmhartige samaritaan. Hij legt hier vooral de nadruk op Gods vreugde in het vergeven, en in het erop uitgaan om op zoek te gaan naar de armen, naar de zondaars, naar degenen die de barmhartigheid het hardst nodig hebben. In zijn reflectie op de halfdode man langs de weg die gevonden wordt door de barmhartige samaritaan, schrijft hij uitgebreid over de halfdoden die langs de wegen van onze tijd liggen van de oorlogen, het geweld in de steden, de armoede, de eenzaamheid, enz. Ook diept hij dit uit met reflecties op de profeten, de kerkvaders, en de recente woorden van paus Franciscus over de armen en over de noodzaak van een ‘pastorale bekering’.

In het gedeelte over de zeven lichamelijke werken van de barmhartigheid bespreekt Vincenzio Paglia de woorden van Jezus uit Matteüs 25: ‘ik had honger en je hebt mij te eten gegeven, ik was naakt en je hebt mij gekleed, ik zat in de gevangenis en je bent me komen bezoeken… wat je aan een van deze kleinsten gedaan hebt, heb je aan mij gedaan’. Er worden veel verschillende hedendaagse voorbeelden gegeven over de dienst aan de armen, inclusief de ontvangst van vluchtelingen. In het gedeelte over de zeven geestelijke werken van de barmhartigheid gaat het vooral over de solidariteit die gebracht wordt door vergeving, raadgeving, onderwijs, en het gebed voor de vrede. In het gedeelte over de woorden van Jezus aan het kruis staat het beeld centraal van Jezus die afdaalt in de zonde en het lijden van de mensen van alle tijden, en ook daar aanwezig is met vergeving en barmhartigheid.

Profetische en sociale dimensie v/d barmhartigheid

Het boek ‘Gesù, porta della misericordia’ (‘Jezus, poort van de barmhartigheid’) geeft een sterke bijbelse verdieping voor het beleven van het ‘jaar van de barmhartigheid’, en is ook een helder commentaar op de sterke profetische en sociale dimensie van paus Franciscus’ visie en bedoelingen met dit heilig jaar (zoals die te vinden is in ‘Misericordia Vultus’, waarin Franciscus zijn visie voor dit jubeljaar uiteenzet).

 

(aartsbisschop Vincenzo Paglia is de kerkelijk assistent van de Gemeenschap van Sant’Egidio, postulator van het zaligverklaringsproces van de in 1980 in El Salvador vermoorde aartsbisschop Oscar Romero, en was voorzitter van de pauselijke raad voor de familie. Deze zomer benoemde paus Franciscus hem tot voorzitter van de Pauselijke academie voor het leven en tot grootkanselier van het Johannes Paulus II-instituut) 

Papa-Francesco-e-Mons.-Paglia

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *