Laudato Si’

Het is waarschijnlijk de meest verwachte en besproken pauselijke tekst van deze eeuw tot nu toe: Laudato Si’, de universele rondzendbrief van paus Franciscus over ecologie en klimaatverandering. Hopelijk wordt het ook de encycliek met de grootste impact van de eeuw (en misschien ook een van de belangrijkste publicaties in de geschiedenis van de klimaatbeweging). De eerste voortekenen geven hoop dat er inderdaad een grote impact zal zijn: zo besprak de paus het thema tijdens een ontmoeting met Ban Ki-Moon en kreeg de tekst aandacht binnen de VN. Deelnemers aan het internationale klimaatdebat van allerlei levensbeschouwelijke achtergronden, zoals Clive Hamilton, gaven Laudato Si’ direct uitgebreide aandacht (voor meer over Clive Hamilton, zie de paragraaf ‘eco-encycliek’ in deze eerdere blog). Ook zijn er positieve bijeenkomsten en conferenties met activisten en wetenschappers in het Vaticaan geweest, o.a. met activiste Naomi Klein. De grote vraag is nu of er een impact zal zijn die gevolgen heeft voor wat er eind dit jaar zal gaan gebeuren op de internationale klimaatconferentie in Parijs. Zelf was ik aanwezig bij de demonstraties rond de klimaattop in Kopenhagen eind 2009 (de top waar iedereen grote verwachtingen van had, maar jammerlijk faalde).

Urgentie

Laudato Si’ is een feest om te lezen. Het bijzonder radicaal en uitdagend maar tegelijkertijd ook erg gebalanceerd en genuanceerd, het is bijzonder concreet en direct maar tegelijkertijd ook erg verdiepend. De toon van de tekst wordt gedreven door een sterk gevoel van urgentie, en is een krachtige oproep, niet alleen aan alle katholieken ter wereld maar ook aan niet-katholieke christenen, gelovigen van andere religies, en niet-religieuze mensen, vanuit een duidelijke overtuiging dat de aarde ons gemeenschappelijk thuis is (klimaatwetenschappers reageerden positief op deze boodschap van urgentie).

Inclusieve dialoog

Het is echt een goudmijn. De introductie begint met een gebed van Franciscus van Assisi, waaruit een bijzondere verbondenheid straalt met ‘broeder zon en zuster maan’, moeder aarde, broeder wind, zuster water en broeder vuur. Een duidelijk thema is het verband tussen het lot van de aarde en het lot van de armen, en hun stemmen die gehoord moeten worden. ‘This sister now cries out because of the harm we have inflicted on her’ (LS2). Hij bespreekt aandacht die eerdere pausen aan het thema hebben gegeven, en verbindt het dan met inzichten uit andere religieuze gemeenschappen, het domein van de wetenschappen en andere maatschappelijke groepen, en erkent dat zij het perspectief van de kerk verrijken: ‘These statements of the Popes echo the reflections of numerous scientists, philosophers, theologians and civic groups, all of which have enriched the Church’s thinking on these questions. Outside the Catholic Church, other Churches and Christian communities – and other religions as well – have expressed deep concern and offered valuable reflections on issues which all of us find disturbing’ (LS7).

De paus doet een oproep aan de hele menselijke gemeenschap en roept op tot een inclusieve dialoog: ‘The urgent challenge to protect our common home includes a concern to bring the whole human family together to seek a sustainable and integral development, for we know that things can change. (…) I urgently appeal, then, for a new dialogue about how we are shaping the future of our planet. We need a conversation which includes everyone’ (LS 13, 14). Mensen, in het bijzonder katholieken, die tegenwerken of passief zijn, krijgen er flink van langs. Franciscus hoopt dat deze encycliek zal bijdragen aan een bewustzijn van ‘the appeal, immensity and urgency of the challenge we face’ (LS15).

Over hoe hij dit doet, binnenkort meer op deze blog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *