Ondertussen op de universiteit. Welke editie van de Vaticanum-II documenten kopen?

20170511_101631

Voor een inleidend vak over de geschiedenis van de katholieke theologie heb ik vanochtend in het boekwinkeltje van de universiteit ‘Tutti i documenti del concilio’ van uitgeverij Massimo in Milaan gekocht (een boekje met alle documenten het Tweede Vaticaans Concilie). Tijdens het vak lezen we samen ‘Dei Verbum’ (het document van het concilie over de openbaring, hoe God zichzelf bekend maakt aan mensen).

20170511_102040

Het mooie aan deze bundel is dat er, in tegenstelling tot andere bundels van de documenten van het concilie, niet alleen de documenten zelf in staan, maar ook de openingsspeech en de slotspeech van deze gebeurtenis. Dit helpt om de context van de documenten te begrijpen: in de openingsspeech gaf paus Johannes XXIII de visie van het concilie: niet veroordelende uitspraken naar de wereld te communiceren maar een boodschap van barmhartigheid, en dat de inhoud van het geloof iets anders is dan de manier waarop die onder woorden wordt gebracht en naar mensen wordt gecommuniceerd. In de slotspeech gaf paus Paulus VI een uitleg van de betekenis van het concilie: niet alleen een moment waarop bepaalde belangrijke besluiten zijn genomen en documenten zijn gepubliceerd, maar ook een moment waarop de houding van de kerk centraal werd gesteld: de houding die dezelfde moet zijn als die van de barmhartige Samaritaan (hij noemde het verhaal van de barmhartige Samaritaan het model van de spiritualiteit van het concilie).

Toen paus Franciscus het jaar van de barmhartigheid opende met het openen van de heilige deur van de Sint Pieter, zei hij in zijn toespraak dat we het Tweede Vaticaans Concilie, wat op die dag precies 50 jaar geleden was afgesloten, levend moeten houden. Het wordt volgens hem levend gehouden wanneer we niet alleen kijken naar de documenten die het Concilie publiceerde en op welke manier die geïnterpreteerd moeten worden (hier worden al een halve eeuw heftige discussies over gevoerd binnen de katholieke kerk) maar door te begrijpen dat het Concilie ook een gebeurtenis is geweest die een bepaalde houding liet zien, een houding van barmhartigheid en niet van veroordeling. Die gebeurtenis, vertelde hij, moeten we ons blijven herinneren, niet alleen de documenten die eruit voortkwamen, om zo die houding in ons leven en de kerk van vandaag levend te houden.

20170511_102015

Veel edities van de bundels die ik in de boekwinkel van de universiteit vond, hebben alleen de documenten van het concilie zelf. ‘Tutti i documenti del concilio’ van uitgeverij Massimo in Milaan heeft ook de openingsspeech en de slotspeech: dit lijkt iets triviaals, maar kan erg helpen om studenten de visie van paus Franciscus over het concilie zich eigen te maken: het concilie niet alleen als een verzameling documenten (waarover dan gedebatteerd kan worden, met verschillende ‘progressieve’ en ‘conservatieve’ interpretaties), maar als een gebeurtenis die vandaag levend moet worden gehouden in een houding van barmhartigheid.

Maar dan moeten die studenten het natuurlijk wel gaan lezen. Ik ook.

 

20170511_101622

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *