Opening academisch jaar: franciscaanse stijl

1

Vandaag was ik bij de opening van het academisch jaar van Antonianum, de franciscaanse universiteit in Rome waar ik nu filosofie (en daarna theologie) studeer. Met de ervaringen van de Maagdenhuisbezetting en de discussies in Nederland over de rol van de universiteit in mijn achterhoofd luisterde ik naar de speeches in de aula van deze kleinschalige universiteit. Alleen al het uiterlijk van de bijeenkomst was al totaal anders dan wat ik ooit heb meegemaakt in het universitaire leven in Nederland: de meeste aanwezigen waren namelijk jonge franciscaanse monniken en nonnen uit heel de wereld (vooral veel uit Afrika), zoals altijd gekleed in hun franciscaanse gewaden.

2

3

Er werd een duidelijk franciscaanse visie op het academische leven en de betekenis van een studie overgebracht: een visie waarin academische kennis dient om levenswijsheid te ontwikkelen, en waarin de studie deel is van de intellectuele roeping van de student (een idee wat ook te vinden is in de filosofie van John H. Newman, maar bijvoorbeeld ook bij Cornel West).

De universiteit is kleinschalig; voordeel, want tijdens de opening besprak de rector, Mary Malone, de hoogtepunten uit het academisch leven van het vorige jaar: lezingen, conferenties, nieuwe programma’s (maar ook dieptepunten: het overlijden van bepaalde docenten en studenten). Ik kreeg hierdoor het gevoel deel te worden van een academische gemeenschap; zo is ook de dagelijkse sfeer: iedereen kent elkaar en praat met elkaar (vooral in de bar tijdens de pauzes, waar geweldige espresso’s en cappuccino’s te halen zijn).

De motivatie van de studenten en de docenten is ook erg belangrijk voor de sfeer: voor iedereen is de studie namelijk deel van zijn of haar eigen roeping; het Curriculum Vitae, waar ik zo vaak mensen over heb horen praten in het studentenleven in Nederland, speelt hier geen grote rol. Na de opening in de aula gingen we naar de franciscaanse basiliek naast de universiteit voor de eucharistieviering ter gelegenheid van de opening van het academisch jaar. Hier werd door Michael Perry (de minister generaal van de franciscaanse minderbroeders) tijdens de overdenking ook gesproken over de rol die de academische vorming heeft in de roeping van elke student aan deze universiteit.

Antonianum, zeker in het tijdperk van paus Franciscus, is een bijzondere universiteit: het is de eerste pauselijke universiteit met een vrouw (en non) als rector (interessant voor de debatten in Nederland over de universiteit: de rector is hier gewoon de hoogste bestuursfunctie, en staat niet onder een voorzitter); Mary Malone. Denk hierbij ook aan de uitspraak van paus Franciscus dat er meer aandacht moet komen in de katholieke kerk voor de rol van vrouwen in de besluitvorming: ‘we need the female genius every time we make an important decision’. Ook noemde zij in haar speech tijdens de opening de publicatie van ‘Laudato Si’ eerder dit jaar: natuurlijk een groot hoogtepunt voor een franciscaanse universiteit, en er werd ook het doel gesteld om de komende tijd veel aandacht hieraan te gaan besteden.

Antonianum is, zeker in het tijdperk van paus Franciscus,de academische place to be hier in Rome.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *