Slavoj Žižek: dreaming dangerously

Een van de beste filosofie-vakken die ik afgelopen jaar heb gevolgd aan de Franciscaanse pauselijke universiteit Antonianum was ‘Sistemi filosofici del novecento’, oftewel filosofie van de twintigste eeuw. Ik heb het vak afgesloten met een paper, ‘Slavoj Žižek: dreaming dangerously’, over de hedendaagse filosoof Slavoj Žižek (ik hoor graag kritische feedback: dit kan o.a. hier). Ik kon m schrijven in het engels (het is het enige wat ik afgelopen jaar aan de universiteit in het engels deed: al het andere ging in het italiaans). Het was een van de leukste dingen die ik dit jaar aan de universiteit heb gedaan (naast heel veel cappuccino’s en espresso’s drinken).

Žižek

In de paper ga ik uit van Žižek’s boek ‘dreaming dangerously’, over de protesten, revoluties en opstanden van 2011 (in het bijzonder de arabische lente op het tahrir plein, en occupy wall street), en het boek ‘Žižek and theology’ van Adam Kotsko, over hoe de seculiere filosoof Žižek thema uit de christelijke theologie gebruikt in het ontwikkelen van zijn filosofie. Žižek’s filosofie is gebaseerd op de dialectiek van Hegel (hoe door tegenstellingen en spanningen een ontwikkeling plaatsvindt), de psychoanalyse van Lacan (waarbij de kern van de werkelijkheid, ‘the Real’, altijd buiten onze kaders valt maar tegelijkertijd regelmatig doorbreekt), en een kritisch gebruik van Karl Marx (Žižek is een soort onorthodoxe communist, links maar tegelijkertijd erg kritisch over veel zaken die hij in de linkse wereld tegenkomt). Een bepaalde visie op het ontstaan van het christendom is erg belangrijk in zijn dialectische filosofie en zijn politieke visie over het vinden van sporen van gemeenschap die ontsnappen aan de logica van het kapitalisme.

Žižek, West, & Franciscus

Ik waardeer vooral Žižek’s manier van denken en schrijven (argumenterend via het begrijpen van spanningen, tegenstrijdigheden, conflicten en paradoxen) en zijn brede interesse (van Star Wars en andere filmbesprekingen tot de relatie tussen kapitalisme en westers boeddhisme, van complexe commentaren op de filosofen van het Duits idealisme tot actueel cultureel en politiek commentaar). Maar uiteindelijk geef ik toch de voorkeur aan de afro-amerikaanse filosoof Cornel West. Verder zijn er een aantal interessante overeenkomsten tussen de visie van paus Franciscus op Europa, economie en kapitalisme, sociaal activisme, en bepaalde standpunten van Žižek. Dit is misschien iets om in de toekomst nog verder naar te kijken.

(afbeelding: Slavoj Žižek @ Occupy Wall Street, 9 oktober 2011)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *